اعتیاد و لغزش بخش اول

اعتیاد و لغزش بخش اول

از سری مقالات کمپ ترک اعتیاد خصوصی فرمانیه در رابطه با لغزش

لغزش، یا مصرف دوباره مواد مخدر در بین ما معتادان به مواد مخدر و محرک بسیار رایج است. در این مقاله کمپ ترک اعتیاد فرمانیه (بهترین کمپ خصوصی ترک اعتیاد در شمال تهران) اطلاعاتی درباره این که چرا اعتیاد نوعی بیماری است که معتادان را به سمت مصرف مجدد مواد مخدر سوق می دهد ارائه شده تا با آگاهی از این اطلاعات بتوانید نشانه ها و هشدارهای لغزش را شناخته و با استفاده از ابزارهای موجود از آن پیشگیری نمایید.

در ابتدای این بحث به جنبه های مختلف بیماری اعتیاد (جسمی، روانی، اجتماعی، و روحانی) خواهیم پرداخت. در ادامه این بخش از لغزش که در دو قسمت خدمت شما خواننده های گرامی قرار می گیرد به بخش های زیر اختصاص خواهد یافت:

  1. طبیعت و عادت ما
  2. بیماری مزمن ما
  3. افکار ناسالم ما
  4. فرایند تدریجی لغزش

 

در این قسمت بخش طبیعت و عادات ما و بیماری مزمن ما را شرح خواهیم داد و در قسمت بعدی به افکار ناسالم ما و فرآیند تدریجی لغزش می پردازیم.

 

 مطلب مرتبط: کمپ ترک اعتیاد فرمانیه: علت و چگونگی لغزش + نشانه های هشدار دهنده

 

آیا لغزش به یکباره اتفاق می افتد؟

لغزش یک باره و بی دلیل اتفاق نمی افتد، بلکه فرآیندی است که مدت ها پیش از آن که بار دیگر اقدام به مصرف مواد مخدر یا از سر گرفتن اعتیاد های رفتاری کنیم، آغاز می شود. معمولا علت لغزش این است که به افکار و ذهن خود اجازه می دهیم که حالت منفی قبلی خود یعنی به دوران اعتیاد فعال باز گردد. با بازگشتن به افکاری که در زمان مصرف مواد مخدر داشتیم، رفتار ما نیز به تدریج تغییر می کند و برای کنار آمدن با زندگی بار دیگر به استفاده از مواد باز می گردیم.

در این وضعیت فراموش می کنیم که از نوعی بیماری مزمن غیر قابل درمان در عذاب هستیم و برای بهبودی از این بیماری می بایست به طور روزانه برنامه 12 قدممان را کار کنیم. بیماری اعتیاد در ذهن و فکر ما ریشه دارد. ما معتادان به دلیل طبیعت و نوع بیماری که به طور روزانه در بهبودی از آن به سر می بریم، نمی توانیم در مورد مصرف نکردن مواد مخدر تصمیم درست و منطقی بگیریم. علت ناتوانی ما در تصمیم گیری صحیح درباره مواد مخدر این است که پس از سال ها مصرف مواد مخدر، به آن عادت می کنیم و در واقع اعتیاد قسمتی از زندگی طبیعی ما می شود.

مصرف مواد مخدر کاری است که بی اختیار و بدون فکر کردن به عواقب آن انجام می دهیم. علاوه بر این، بیماری اعتیاد ماهیتی مرموز و شگفت آور دارد و اگر 12 قدم را به طور روزانه کار نکنیم و از حمایت انجمن های گمنام استفاده نکنیم، ناخود آگاه به سوی مصرف دوباره مواد یا انجام رفتارهای معتاد گونه بر می گردیم. واقعیت این است که بسیاری از ما معتادان در حال بهبودی که لغزش کرده ایم، به خوبی می دانیم که استفاده نکردن از ابزارهای لازم برای برنامه های 12 قدمی برای ایجاد تغییر در افکار و رفتارمان، به لغزش و افتادن دوباره در دام اعتیاد کمک کرده است.

 

تجربه کمپ ترک اعتیاد فرمانیه نشان می دهد سال اول بهبودی خطر لغزش بیشتر در کمین کسانی است که قطع مصرف کرده اند

تجربه کمپ ترک اعتیاد فرمانیه نشان می دهد خطر لغزش در اولین سال بهبودی از هر زمان دیگری بیشتر است. برای بسیاری از ما معتادان، سال اول بهبودی دشوارترین و طاقت فرساترین دوران است چون در این دوره جسم و روان ما تلاش می کنند تا خود را با عدم مصرف مواد منطبق کرده و حالت طبیعی خود را به دست آورند. ترمیم و بهبودی جسم و روان ما از آسیب هایی که مواد مخدر به آن ها وارد کرده است، احتیاج به زمان دارد. در سال اول بهبودی، قاعدتا از علائم خماری رنج می بریم و بساری از ما برای رهایی از این علائم دوباره به سراغ مواد مخدریا اعتیاد رفتاری خود می رویم. سال اول بهبودی دوران سختی است چون ما راه و روش جدیدی رابرای زندگی کردن یاد می گیریم و در این دوره احتمال این که به زندگی و راه رسم قبلی خود بر می گردیم، بیشتر است.

 

آمارها نشان می دهد گه پس از گذراندن پنج سال در حال بهبودی و پاک بودن، امکان لغزش به میزان زیادی کاهش پیدا می کند و دیگر برای کنار آمدن با زندگی و مقابله با مشکلات به مصرف مواد مخدر نیازی نداریم. ولی در مورد اعتیاد این مهم نیست که چند هفته، چند ماه یا چند سال از زمان پاک بودن و بهبودی ما گذشته است، بلکه مهم این است که بدانیم از یک بیماری مزمن رنج می بریم که برای بهبودی خود می بایست به طور روزانه 12 قدم را کار کنیم. به علاوه قبل از هر چیز باید بدانیم که ماهیت بیماری ما به گونه ای است که هرگز درمان نمی شود و اگر می خواهیم بهبودی خود را حفظ کنیم و با جنبه های مختلف بیماری خود مقابله کنیم، چاره ای جز کارکرد 12 قدم به صورت روزانه نخواهیم داشت.

 

اعتیاد یک بیماری جسمی، روانی، اجتماعی، و روحانی شناخته می شود که دارای چهار جنبه زیر می باشد:

 

جنبه روانی بیماری اعتیاد

افکار ما را آشفته می کند و سلامت عقل ما را از بین می برد. جنبه روانی بیماری اعتیاد باعث می شود تا در عالم اوهام و خیالات و انکار کردن اعتیادمان زندگی کنیم.

 

جنبه جسمی بیماری اعتیاد

مغز ما معتادان نمی تواند بدون مواد مخدر به فعالیت های عادی و طبیعی خود ادامه دهد.

 

جنبه اجتماعی بیماری اعتیاد

ما را از هر کس و هر چیزی جز مصرف مواد مخدر جدا می کند.

 

جنبه روحانی بیماری اعتیاد

باعث می شود باور کنیم که اختیار زندگی خود را در دست داریم و همین تصور نادرست باعث می شود تا ارتباطمان با نیروی برتری که باید به آن توکل و تکیه کنیم، قطع شود. بیماری اعتیاد باعث می شود تا ارزش ها، اخلاقیات، شرافت، و حیثیت خود را فدای به دست آوردن و مصرف مواد مخدر کنیم.

 

 مطلب مرتبط: آیا من یک معتاد مزمن هستم؟ + تعریف کمپ ترک اعتیاد خصوصی فرمانیه در مورد انواع مصرف کنندگان مواد مخدر یا محرک

 

در این قسمت به حقایقی درباره ماهیت و طبیعت بیماری اعتیاد اشاره می کنیم تا متوجه شوید که چرا ما معتادان در حال بهبودی همواره با خطر لغزش رو به رو بوده و گرایش به سوی مصرف مجدد مواد داریم.

 

طبیعت و عادت ما

ماهیت بیماری مزمن ما و روشی که برای تحمل مشکلات و کنار آمدن با زندگی داشته ایم باعث شده است تا اعتیاد بخشی از طبیعت و فطرت ما شود. ما معتادان در حال بهبودی، همیشه با خطر لغزش و بازگشتن به همان حالت قبلی که زندگی ما را به ویرانی کشیده بود، روبه رو هستیم.

زمانی که تصمیم به ترک اعتیاد و پاک شدن از آن می گیریم، متوجه می شویم که بهبودی فقط پرهیز کردن از مصرف مواد یا رفتارهای معتاد گونه نیست؛ بلکه باید روش زندگی و چگونگی روبرو شدن با عواطف و احساسات، طرز فکر و رفتار خود را نیز کاملا تغییر دهیم.

بهبودی به معنی تغییر دادن کامل راه و رسم زندگی و افکار و رفتار ما است و این کار آسانی نیست. برای این که بدانید دست کشیدن از مواد مخدر تا چه اندازه دشوار است کافی است از یک فرد عادی بخواهید تا یکی از عادت های روزمره خود، مثلا نوشیدن چای پرهیز کند. چنین فردی ممکن است برای مدتی از نوشیدن چای خودداری کند، اما پس از مدتی دوباره به سراغ عادت همیشگی اش خواهد رفت. حال ببیند که بهبودی از مواد مخدر چه کار دشوار است؛ چون برای بهبودی و حفظ آن، یک معتاد می بایست تمام طرز فکر، عادت ها و رفتارهای زندگی خود را کاملا تغییر دهد.

برای فرد معتاد، مصرف مواد مخدر طبیعی ترین کار زندگی است. ما معتادان یاد گرفته ایم که برای کنار آمدن با زندگی و تحمل مشکلات آن مواد مخدر مصرف کنیم. اعتیاد چنان در جسم و روانمان نفوذ کرده است که به جزئی طبیعی از وجود ما تبدیل شده و قسمتی از زندگی و شخصیت ما شده است. با آن که اعتیاد انواع بلاها و بدبختی ها را بر سر ما آورده است هیچ وقت از خود سوال نمی کنیم که چرا باز هم به مصرف مواد مخدر ادامه می دهیم. پاسخ این سوال ساده است: چون این کاری است که ما آن را طی سالیان دراز یاد گرفته ایم و اکنون به طور طبیعی آن را انجام می دهیم. اعتیاد شبیه این است که خلبان، هدایت هواپیما را روی حالت اتوماتیک گذاشته باشد و هواپیما بدون آن که نیازی به خلبان داشته باشد پیش می رود.

فرد معتاد بدون هیچ گونه اراده و اختیاری یا بدون هیچ دلیل منطقی به سوی مواد مخدر کشیده می شود و این واقعیتی است که نمی توان آن را انکار کرد. ما طی سال ها و در بعضی موارد چند ده سال عادت کرده ایم که به طور خودکار و بدون اراده برای احساس سرخوشی، تحمل کردن مشکلات زندگی، فراموش کردن مسائل و کسب لذت به سراغ مواد مخدر برویم.

افراد عادی یاد گرفته اند که برای مقابله با مشکلات و سختی های زندگی راه های سالم را در پیش بگیرند؛ اما برای ما راه حل عادی، مصرف مواد مخدر است. راهی که ما برای تحمل زندگی انتخاب کرده ایم، پناه بردن به مواد مخدر بوده که به تدریج به بیماری اعتیاد منجر شده است.

اگر می خواهیم بهبودی خود را حفظ کنیم باید به طور روزانه برنامه خود را کار کنیم چون در غیر این صورت به راه و رسم طبیعی و غریزی و طبیعی خود که مصرف مواد مخدر است باز خواهیم گشت.

ترک کردن عادتی که مدت زمان مدیدی همراه ما بوده کار آسانی نیست و از آن مشکل تر مقاومت کردن در برابر لغزش و بازگشت به وضعیتی است که به جزء طبیعی وجود ما تبدیل شده است. با این حال، بهبودی از اعتیاد امکان پذیر می باشد. برای بهبودی از بیماری اعتیاد باید از ابزارها استفاده کنیم؛ چون این روشی است که امکان بهبودی ما را فراهم می سازد؛ اما باید همیشه به خاطر داشته باشیم که بهبودی از بیماری مزمن اعتیاد روال و فرایندی روزانه است.

باید بدانیم که مدت زمان پاک بودن اهمیتی ندارد بلکه آنچه مهم است درک این واقعیت است که بهبودی شبیه به یک سفر است. سفر بهبودی، سفری است که با آزمون و خطاهای بسیار همراه است و همیشه این امکان وجود دارد که مجددا مصرف مواد مخدر را از سر بگیریم. بهبودی سفری است که در آن ما با میلیون ها نفر از معتادان در حال بهبودی در کارکرد برنامه 12 قدم همسفر هستیم. این سفری است که باعث می شود از چنگ بیماری اعتیاد خلاص شویم و برای خود یک زندگی جدید عاری از اعتیاد را به ارمغان بیاوریم.

 

بیماری مزمن ما

زمانی که ما لغزش می کنیم در حقیقت با زندگی خودمان بازی کرده ایم. در جلسات مشاوره کمپ ترک اعتیاد خصوصی فرمانیه (متخصص در ترک شیشه، ترک هروئین و ترک الکل) بارها این گفته را می شنویم که " این آخرین بار مصرفمان نیست که باعث عاجز شدن ما می شود، بلکه اولین بار مصرفمان است " منظور از این شعار این است که ما معتادانی که از بیماری اعتیاد در عذاب هستیم، در برابر این بیماری ناتوان بوده و با مصرف مجدد مواد ما کنترل خود را از دست می دهیم و دوباره خود را در چرخه ویرانگر و مخرب اعتیاد قرار می دهیم.

چرخه ای که می تواند ما را با خطر مرگ روبرو کند. برخی از ما معتادان در حال بهبودی دوباره شروع به مصرف مواد می کنیم؛ به این گمان که می توانیم همان مقدار پیش از ترک را دوباره مصرف کنیم و همین طرز فکر غلط باعث مرگ بسیاری از ما می شود. باید توجه داشته باشیم که پس از مدتی پرهیز از مواد مخدر میزان تحمل جسمی ما در برابر مواد مخدر به شدت کم می شود.

به همین علت زمانی که پس از دوره ای بهبودی، لغزش کرده و مصرف را از سر می گیریم، میزان مواد مخدری که مصرف می کنیم به مراتب بیشتر از آن است که بدن ما بتواند آن را تحمل کند.

مسئله جالب دیگر این است که بسیاری از ما که طعم بهبودی را چشیده ایم، دیگر از مصرف مواد مخدر لذت نمی بریم؛ اما دوباره به سراغ آن می رویم چون این راهی است که ما به آن عادت کرده ایم و برای مقابله با مشکلات زندگی مان سال ها از آن استفاده کرده ایم.

استفاده از مواد مخدر آسان ترین و طبیعی ترین کاری است که ما بدون فکر کردن به آن رجوع می کنیم. با این وجود، حتی در صورت لغزش کردن هم باید توجه داشته باشیم که این یک شکست نیست. آیا کسی که از بیماری دیابت در عذاب است اگر یک روز شیرینی یا شکر مصرف کند، پرهیز از شیرینی را کنار خواهد گذاشت؟ یا کسی که از ناراحتی قلبی رنج می برد اگر یک روز فراموش کرد تدابیری که برای کنترل بیماریش لازم است را انجام دهد آیا زندگی خود را به نابودی کشانده و دیگر برای درمان خود تلاش نخواهد کرد؟ باید بدانیم که لغزش جزئی از فرآیند بهبودی ما محسوب می شود. بسیاری از ما به علت مزمن بودن بیماری اعتیاد، دچار لغزش می شویم. علاوه بر این، بهبودی از اعتیاد یعنی تغییر دادن کامل طرز فکر و راه و رسم زندگی.

این کار چندان آسان نیست و بی تردید با فراز و نشیب های زیادی همراه است. تنها با زندگی آگاهانه با پشتیبانی مشاورین متخصص کمپ های ترک اعتیاد و حضور در برنامه های 12 قدمی است که ما می توانیم با زندگی جدید خود سازگاری و هماهنگی داشته باشیم. اگر لغزش کردیم و دوباره اقدام به مصرف مواد مخدر کردیم، نباید خودمان را سرزنش کنیم بلکه باید با خود مهربان باشیم. باید ماهیت بیماری خود را درک کرده و بدانیم که بهبودی از این بیماری تا چه اندازه سخت و دشوار است.

 

بهترین روش برخورد با لغزش از نظر کمپ ترک اعتیاد فرمانیه

بهترین روش برخورد با لغزش این است که آن را برای خود نوعی تجربه به حساب بیاوریم و از خود بپرسیم که این لغزش چه درسی می خواهد به ما بدهد و چگونه می تواند به فرآیند بهبودی ما کمک کند. باید بدانیم که پس از لغزش کردن ما حق انتخاب داریم. می توانیم از لغزش به عنوان بهانه ای برای احساس شکست و درماندگی استفاده کرده و از این طریق بهانه ای برای ادامه مصرف مواد مخدر به دست آوریم؛

یا این که این پدیده را به طور مثبت ارزیابی کرده و به عنوان نوعی تجربه به آن نگاه کنیم. می توانیم به خود بگوییم: درست است که به دلیل عادت و یا به طور غریزی دوباره به سراغ مواد مخدر رفتم، اما اجازه نخواهم داد تا این اتفاق من را به ادامه مصرف و ناامیدی و بدبختی بکشاند. عقل و منطق خود را به کار گرفته و اجازه نخواهم داد تا دوباره اسیر و قربانی بیماری اعتیاد شوم؛ چون امروز حق انتخاب دارم و علاوه بر این خدایی دارم که می تواند برای به دست آوردن سلامت عقل از او کمک بخواهم. به جای احساس بدبختی و ناامیدی به خاطر لغزش، باید با یک طرز فکر حقیقی و مثبت و به عنوان یک تجربه به لغزشمان نگاه کنیم؛ چون لغزش باعث می شود تا ما بهتر بتوانیم به ماهیت بیماری خود پی ببریم و یاد بگیریم که برای حفظ کردن بهبودی خود و دوری کردن از لغزش، در آینده چه کارهایی را باید انجام دهیم و از انجام چه کارهایی باید خودداری کنیم؛اما باید توجه داشته باشیم زمانی که لغزش می کنیم بار دیگر کنترل خود را از دست می دهیم وسوسه فکری ویار جسمی دوباره به سراغ ما می آید، یعنی مغز و جسم ما دوباره فعال می شوند. احتمال اینکه بخواهیم مصرفمان را ادامه دهیم بسیار زیاد است، چون مصرف مواد به احساس لذت و آرامش می دهد گرچه می دانیم این راه سر انجامی جز بدبختی یا مرگ نخواهد داشت.

نکته دیگر این است که بسیاری از ما ممکن است پس از لغزش احساس گناه کنیم و با خود بگوییم که ما انسانی ضعیف هستیم و در تلاش خود برای بهبودی از بیماری اعتیاد شکست خورده ایم. ممکن است بیماری اعتیاد و افکار معتاد گونه، ما را فریب داده و متقاعد کنند که حضور در مراکز سم زدایی و شرکت در جلسات مشاوره کمپ ترک اعتیاد و برنامه های مشابه برای ما موثر و کاگر نیست و یا این که غرورمان به ما اجازه ندهد که دوباره به جلسات باز گردیم، چون احساس شرمندگی و شکست می کنیم.

باید از چنین افکار و اندیشه هایی پرهیز کنیم که این بیماری اعتیادمان است که دوباره ما را به چنگ افکار مخرب و معتاد گونه انداخته است. باید به یاد داشته باشیم که بسیاری از ما معتادان در حال بهبودی، لغزش کرده ایم و این اتفاق را جزئی از روند بهبودی خود و برای رشد در آن به حساب آورده ایم. بعضی از ما حتی سپاسگزار این تجربه بوده ایم چون باعث کارکرد بهتر قدم هایمان و قدر دانی بیشتر از زندگی مان شده است. نباید فراموش کنیم که طول پاکی همه ما معتادان فقط 24 ساعت است و هیچ کس در بین ما به خاطر مصرف دوباره مواد، بهتر یا بدتر محسوب نمی شود.

نباید فراموش کنیم که همه ما که در انجمن های گمنام گرد هم می آییم، معتادانی هستیم که با مشکلات زیادی روبرو هستیم. با در میان گذاشتن تجربه های خود با دیگران در واقع می توانیم اطلاعات و آگاهی های لازم درباره لغزش را فراهم آوریم و از این بابت که توانسته ایم نکات تازه ای را درباره لغزش به دیگران آموزش دهیم احساس خوبی داشته باشیم. نباید فراموش کرد که ما معتادان نیز انسان هستیم، انسان هایی که از یک بیماری مزمن و خطرناک در عذاب هستند.

شاید لغزش این فرصت را فراهم آورد تا اطلاعات بیشتری درباره بیماری خود به دست آوریم و بدانیم که با چه نوع بیماری سر و کار داریم و در نتیجه برای حفظ بهبودی خود هر روز بهتر از روز قبل، از آن مواظبت و مراقبت کنیم.

 

 مطلب مرتبط: تاثیر تریاک یا هروئین بر روی بدن + بهترین روش ترک اعتیاد

 

ما مراجعینی که پس از لغزش به کمپ ترک اعتیاد روجوع می کنند کمک می کنیم تا در ابتدا روحیه خود را باز یابند و دست از سرزنش خود بردارند. مرکز سم زدایی و قطع مصرف فرمانیه متخصصینی دارد تا به فرد درگیر بیماری اعتیاد کمک کند برای بهبودی و پاک ماندن روش های مناسب با توجه به روحیه اش در اختیار داشته باشد.